Ünite 1: İslam'da Ahlak
Ahlakın anlamını, kaynaklarını ve imanla, ibadetle bağını öğreniyoruz.
Bu ünitede ahlakın ne olduğunu, nereden öğrenildiğini ve neden bu kadar önemli olduğunu keşfediyorsun.
- Ahlak: İnsanın huyları ve bu huylardan doğan davranışlarıdır. Kelime, "huy" anlamındaki hulk kelimesinin çoğuludur. Huy, bir davranışı tekrar ede ede yerleşir.
- Kaynakları: Güzel ahlakın ilk kaynağı Kur'an-ı Kerim, ikincisi Peygamberimizin (s.a.v.) sünnetidir. Kur'an onun "yüce bir ahlak üzere" olduğunu bildirir (Kalem suresi, 4. ayet).
- Önemi: Peygamberimiz güzel ahlakı tamamlamak için gönderildiğini söylemiş, en hayırlı insanın ahlakı en güzel olan olduğunu bildirmiştir.
- İman, ibadet, ahlak: Bir ağaç gibi düşün: iman kök, ibadet gövde, güzel ahlak meyvedir. Namaz kötülükten alıkoyar, oruç sabrı, zekât cömertliği öğretir.
- Terbiye: Huylar eğitimle güzelleşir. Kötü bir huy sabır ve çabayla düzelebilir.
- Boyutları: Ahlak kendimizle (bireysel), başkalarıyla (toplumsal) ve bütün insanlık ve canlılarla (evrensel) ilgilidir.
Soruların çoğu günlük hayattan örneklerdir. "Ben olsam ne yapardım?" diye düşünerek cevap ver.
Bu ünitedeki dersler
- Ahlak nedir?
- Ahlakın kaynakları
- Güzel ahlakı tamamlamak
- İman, ibadet ve ahlak
- Ahlak ve terbiye
- Ahlakın boyutları
Ünite 2: Güzel Davranışlar
Doğruluk, emanet, adalet, sabır, tevazu ve yardımlaşma gibi güzel huyları tanıyoruz.
Bu ünitede Müslümanı güzelleştiren davranışları tek tek tanıyorsun.
- Doğruluk (sıdk): Sözde, işte ve kalpte dürüst olmak. Doğruluk iyiliğe, iyilik cennete götürür (Buhârî, Müslim).
- Sözünde durmak: Verilen söz sorumluluk getirir (İsrâ suresi, 34. ayet).
- Emanet ve iffet: Emanetler ehline verilir (Nisâ suresi, 58. ayet). Sır, ödünç eşya ve görev de emanettir. İffet kendini çirkin söz ve davranıştan korumak, hayâ ise yanlıştan utanmaktır.
- Adalet ve kardeşlik: Herkese hakkını vermek; öfke bile adaletten uzaklaştırmamalı (Mâide suresi, 8. ayet). Müminler kardeştir (Hucurât suresi, 10. ayet).
- Hoşgörü, bağışlama, sabır: Affetmek ve hoş görmek Kur'an'ın öğüdüdür (Nûr suresi, 22. ayet). Allah sabredenlerle beraberdir (Bakara suresi, 153. ayet).
- Alçakgönüllülük ve görgü: Kendini üstün görmemek, izin istemek, teşekkür etmek, sesini alçaltmak.
- Güzel söz, yardımlaşma ve paylaşma: Güzel söz ve tebessüm bile sadakadır. İyilikte yardımlaşılır, kötülükte yardımlaşılmaz (Mâide suresi, 2. ayet).
Her derste kendine sor: "Bu davranışı bugün nerede yapabilirim?"
Bu ünitedeki dersler
- Doğruluk ve sözünde durmak
- Emanet ve iffet
- Adalet ve kardeşlik
- Hoşgörü, bağışlama ve sabır
- Alçakgönüllülük ve görgü
- Güzel söz ve yardımlaşma
Ünite 3: Kötü Davranışlardan Korunmak
Zulüm, yalan, gıybet, kibir, israf ve bağımlılık gibi zararlı davranışlardan korunmayı öğreniyoruz.
Güzel ahlak, kötü huylardan korunmakla tamamlanır. Bu ünitede zarar veren davranışları tanıyor ve onlardan nasıl uzak duracağını öğreniyorsun.
- Zulüm ve şiddet: Haksızlık etmek, vurmak, zorbalık yapmak. Müslüman, elinden ve dilinden insanların güvende olduğu kişidir (Buhârî, Müslim).
- Bozgunculuk (fesat): İnsanların arasını açmak, düzeni ve doğayı bozmak (Kasas suresi, 77. ayet).
- Yalan ve iftira: Yalan kötülüğe götürür. İftira, masum birine suç yüklemektir.
- Gıybet, dedikodu, tecessüs: Birini arkasından çekiştirmek, laf taşımak, başkalarının gizli hallerini araştırmak. Üçü de Hucurât suresi 12. ayette yasaklanır.
- Kibir, haset, başa kakmak: Kendini büyük görmek, başkasındaki nimeti çekememek, yaptığın iyiliği yüze vurmak.
- Cimrilik, israf, açgözlülük: Paylaşmamak, nimeti boşa harcamak, hiçbir şeye doymamak. Gerçek zenginlik gönül zenginliğidir.
- Hırsızlık ve riya: Başkasının malını izinsiz almak; iyiliği insanlar görsün diye yapmak.
- Kumar ve bağımlılık: Kumar Kur'an'da açıkça yasaklanır (Mâide suresi, 90. ayet). Sigara, alkol, uyuşturucu ve ölçüsüz ekran kullanımı sağlığa zarar verir.
Zararlı bir teklif gelirse: Hayır de, uzaklaş, güvendiğin bir büyüğe anlat.
Bu ünitedeki dersler
- Zulüm, şiddet ve bozgunculuk
- Yalan ve iftira
- Gıybet, dedikodu ve tecessüs
- Kibir, haset ve başa kakmak
- Cimrilik, israf ve açgözlülük
- Hırsızlık ve riya
- Kumar ve bağımlılık
Ünite 4: Haklar ve Sorumluluklar
Temel haklarımızı; Allah'a, kendimize, ailemize, doğaya ve topluma karşı sorumluluklarımızı öğreniyoruz.
Her insanın hakları vardır; her hakkın yanında da bir sorumluluk bulunur. Bu ünitede ikisini birlikte öğreniyorsun.
- Beş temel değer: İslam âlimleri dinin temel amaçlarını beş değeri korumak olarak özetlemiştir: can, akıl, nesil (aile ve soy), din ve mal.
- Yaşama ve sağlık hakkı: Haksız yere bir cana kıymak bütün insanları öldürmek gibidir; bir canı kurtarmak bütün insanları yaşatmak gibidir (Mâide suresi, 32. ayet). Sağlık ve boş vakit büyük nimettir (Buhârî).
- İnanç ve ibadet hakkı: Dinde zorlama yoktur (Bakara suresi, 256. ayet).
- Mülkiyet ve özel hayat: Başkasının eşyası izinsiz alınmaz. Evlere izin alıp selam vererek girilir (Nûr suresi, 27. ayet). Fotoğraf ve mesajlar izinsiz paylaşılmaz.
- Sorumluluklarımız: Allah'a iman, ibadet ve şükür; Peygamberimize sevgi, sünnetine uymak ve salavat; bedenimize ve aklımıza iyi bakmak; ailemize saygı ve yardım; doğayı ve hayvanları korumak; kurallara uymak ve ortak malı korumak.
- Kul hakkı: Borç, emanet ya da kırılan bir kalp gibi, bir insanın başkasındaki hakkıdır. Hak sahibine ödenir ve helalleşilir.
Hatırla: Hepiniz çobansınız ve hepiniz sorumlusunuz (Buhârî, Müslim).
Bu ünitedeki dersler
- Korunması gereken beş değer
- Yaşama, sağlık ve inanç
- Mülkiyet ve özel hayat
- Allah'a ve Peygamberimize
- Kendimize ve ailemize
- Doğaya ve hayvanlara
- Topluma karşı ve kul hakkı
Ünite 5: Aile ve Görgü Kuralları
Aile, anne baba, akraba ve komşu haklarını; selam, sofra, cami ve misafir adabını öğreniyoruz.
Güzel ahlak en çok evde ve günlük hayatın küçük anlarında görünür. Bu ünitede aileyi, yakınlarımızı ve adab-ı muaşereti, yani insanlarla güzel geçinmenin kurallarını öğreniyorsun.
- Aile: Sevginin ve güvenin ilk yuvası. Kur'an, eşler arasına sevgi ve merhamet konulduğunu bildirir (Rûm suresi, 21. ayet). Evde sakin konuşmak, dinlemek, teşekkür etmek ve özür dilemek aileyi güçlendirir.
- Anne baba hakkı: Onlara "öf" bile denmez, güzel söz söylenir ve onlar için dua edilir (İsrâ suresi, 23-24. ayetler).
- Sıla-i rahim ve komşuluk: Akrabayı ziyaret etmek, hal hatır sormak; komşuya selam vermek, ikram etmek ve onu rahatsız etmemek.
- Selamlaşma: "Esselâmu aleyküm" diyene "Ve aleyküm selâm" denir. Küçük büyüğe, yürüyen oturana, az kişi çok kişiye selam verir (Buhârî).
- Yeme-içme: Besmeleyle başla, sağ elinle ve önünden ye, sonunda Allah'a hamd et.
- Konuşma-dinleme: Ya hayır söyle ya sus. Sözü kesme, bağırma, dinlerken konuşana bak.
- Temizlik ve cami adabı: Temizlik imanın yarısıdır (Müslim). Camiye temiz ve abdestli gidilir, sessiz olunur, namaz kılanın önünden geçilmez.
- Misafir ve nezaket: Misafire ikram edilir. Hapşırınca "Elhamdülillah", duyan "Yerhamükellah" der; esnerken ağız kapatılır.
Bu ünitedeki dersler
- Ailenin önemi ve iletişim
- Anne baba hakkı
- Akraba ve komşu
- Selamlaşma
- Sofra ve konuşma adabı
- Temizlik ve cami adabı
- Misafir ve nezaket
Sık sorulanlar
Güzel Ahlak kursu ücretli mi?
Hayır. Heybe'deki bütün kurslar ücretsizdir. İsteyenler reklamsız kullanım ve sınırsız can için isteğe bağlı Heybe VIP'e geçebilir.
Güzel Ahlak kursu nasıl işliyor?
Kurs 5 üniteden ve 49 kısa dersten oluşur. Her ders birkaç dakika sürer; konu önce anlatılır, sonra eşleştirme, sıralama, dinleme ve çoktan seçmeli sorularla pekiştirilir. Tekrar dersleri öğrendiklerini kalıcı hale getirir.
Kursa nereden başlayabilirim?
Heybe'yi tarayıcında app.heybeapp.com adresinden açabilir ya da Android uygulamasını indirebilirsin. Google veya Apple ile giriş yaptıktan sonra ana sayfadaki kurs seçiciden bu kursu seçmen yeterli; ilerlemen web ve mobil arasında eşitlenir.